Ląd i morze — Park Narodowy Kornaten

Ponieważ Kornaty od iliryjskiego zasiedlenia przed około 4000 lat były poddane niemal systematycznym wyrębom, flora lądowa ogranicza się dziś także do kilku odpornych roślin usypisk kamiennych, które wprawdzie mogą fascynować ekspertów, ale przeciętnie zainteresowanemu odwiedzającemu przeważnie wykazują jednak za mało kwiatów, wielkości i zapachu. Krok po kroku pierwotnie rosnące tu lasy dębowe mają też znów określać obraz krajobrazu Kornatów, ale ponieważ chce się biegowi przyrody możliwie jak najmniej wchodzić w drogę sztucznymi nasadzeniami, to jeszcze potrwa jakiś czas. Do tego czasu owca jest też chyba najbardziej obecnym zwierzęciem kornackiej fauny. Poza tym odkrywa się od czasu do czasu zająca albo kunę domową, wciąż na nowo jaszczurki przemykają po ciepłych kamieniach, a na klifach można zobaczyć i usłyszeć wielkie populacje jerzyków, mew, jaskółek i gołębi. Poza tym na Kornacie żyją także gadożer, puchacz i pustułka. Ale w sumie trzeba przyznać, że świat zwierzęcy i roślinny wysp kornackich (jeszcze) niemało ustępuje właściwej scenerii, a przede wszystkim światu morskiemu.

Fauna morska Kornatów na pierwszy rzut oka wydaje się odpowiadać faunie Adriatyku. Zaraz pod powierzchnią uwijają się ładnie kolorowe, ale mało niezwykłe ryby. Jeśli jednak zanurzyć się głębiej, przy dnie i na dnie morskim tej skały karstowej znajduje się mnóstwo szczególnych istot, z których niemałą część widzi się prawdopodobnie po raz pierwszy w życiu. Dotąd wiadomo o 346 gatunkach roślin, z czego 222 należą do krasnorostów, 72 do brunatnic i 51 do zielenic. Duża różnorodność i silne rozprzestrzenienie flory morskiej dowodzi czystego i nienaruszonego stanu morza między wyspami. Nie ma więc nic dziwnego w tym, że i zwierzęta czują się tutaj dobrze: policzono już prawie 300 gatunków zwierząt, najciekawsze i najliczniejsze z nich na pionowych klifach po morskiej stronie wysp. Tutaj 25 różnych gąbek trzyma się skały, 65 różnych kręgowców i kolejnych 96 mięczaków przemyka wokoło, 20 szkarłupni gramoli się między występami skalnymi, a 21 osłonic i parzydełkowców czuje się jak u siebie. Kto ma trochę cierpliwości i dobre oczy, na nurkowaniach z pewnością odkryje czerwoną barwenę, skorpenę, wargacze, krwawopręgą sparę, obladę, wargatkę pawią i niezliczone inne barwne łuskowce. Ponadto są tu również mątwy, kalmary i ośmiornice — przy pierwszym kontakcie zachwyt i przestrach często trzymają się w równowadze! Ponieważ Kornaty ryzykują utratę swojej renomy najbardziej obfitującej w ryby okolicy Adriatyku — właśnie ta renoma doprowadziła do przełowienia i częściowo nielegalnych wypraw połowowych — zarząd parku bardzo dba o to, by utrzymać zasoby aktywne i żywe. Dlatego wędkarstwo i inne metody połowu nie są tu dozwolone, względnie wymagają zezwolenia. A właściwie i najbardziej przekonany wędkarz amator wie — zanim zawisną na haczyku, większość ryb wygląda o wiele piękniej niż potem!