Historia — Mljet

Historia Parku Narodowego Mljet zaczyna się tysiące lat temu, gdy w okresie kredowym zbierały się tu osady i tak stworzyły typowe podłoże wapienne i dolomitowe. Podłoże było bardzo nieregularne, dzisiejsze pasma górskie tego dowodzą. Wraz z podniesieniem się poziomu morza na końcu ostatniej epoki lodowcowej zostały zalane niektóre doliny i leżące przed nimi progi, tak że powstały typowe dla parku narodowego zatoki, które jednak — nie w ostatniej kolejności ze względu na gęste zalesienie — są odbierane przez miejscowych jako jeziora: Veliko jezero ma 145 ha powierzchni i do 46 m głębokości, mniejsze, leżące od strony morza za nim Malo jezero mierzy jednak wciąż 24 ha i 29 m w głąb. Niektórzy naukowcy spekulują, że te jeziora w antyku rzeczywiście były jeszcze prawdziwymi jeziorami, czyli zamkniętymi wokoło lądem. Ale i wtedy byłyby już z powodu przepuszczalnej skały wapiennej zasilane wodą morską. Pewne jest, że podnoszący się poziom morza czyni otwory wewnątrz jezior coraz szerszymi, tak że w niezbyt dalekiej przyszłości będą rzeczywiście przypominać bardziej zatoki niż jeziora. By na tę okoliczność wskazać i uwrażliwić świadomość ekologiczną na ten temat, północno-zachodnia część wyspy Mljet została już w 1960 roku ogłoszona parkiem narodowym. Zdaje się więc całkiem przeciwskuteczne, gdy dowiadujemy się, że w tym samym roku wówczas tylko 4 m szeroki i 1 m głęboki otwór Velikiego jezera został rozbudowany na kanał o głębokości 2,6 m i szerokości 13,6 m, by ułatwić ruch statków z portem Solina. Ale właśnie przez to wsparto turystykę, przez co o skutkach podnoszącego się poziomu morza dowiaduje się o wiele więcej ludzi niż tylko te kilkaset wyspiarzy, którzy ze swojej strony wprawdzie cierpią z powodu tej tendencji, ale nie mogą jej samodzielnie zatrzymać. A cieśnina między Velikim jezerem a Malim jezerem została pozostawiona w swoim stanie naturalnym, tak że dziś ma 2,6 m szerokości i około pół metra głębokości. W roku 1997 do obszaru szczególnie godnego ochrony dodano okoliczny pas morza, tak że park ma dziś powierzchnię 54 kilometrów kwadratowych, z czego 23 pokryte są wodą.