Zabytki — Paklenica

W osiem godzin wyćwiczony i sprawny wędrowiec może dojść z parkingu przy wielkim wąwozie aż do wysokiego na 1758 m szczytu Vaganski vrh, po drodze jeszcze zrobić krótką przerwę na odsapnięcie i przekąskę przy chatce Lugarnica na wysokości 440 m, a potem iść dalej drogą przez malowniczy strumień i wzdłuż szczytów Crljeni kuk i Babin kuk. Ale ten napięty program sportowy pomija piękno przyrody i rozkoszowanie się niepowtarzalną scenerią. Po dojściu na górę jest się z pewnością dumnym i wyczerpanym — ale przegapiło się to, co najpiękniejsze. W tym sensie bardziej godne polecenia jest badanie parku w kilku małych etapach. Te 150 km szlaków pieszych są zaznaczone na mapach zarządu parku. Kto nie chce wędrować ze wszystkimi innymi turystami, nie powinien zostawiać swojego samochodu przy wejściu do parku, lecz podążyć drogą trochę dalej w wielki wąwóz albo przy dobrej pogodzie przejść do małego wąwozu i tam szukać sobie drogi. Tutaj jednak szlaki pozostawione są w znacznej mierze przyrodzie, co każe polecać dobre wyposażenie. W gorącej porze letniej ma się z wyschniętego łożyska rzeki piękny widok na zbocza i na wiele białogłowych sępów płowych, które szukają tu odosobnienia. Ale gdy tylko rozpoczną się opady, wędrówka tutaj jest dobrym pomysłem tylko z dobrym przewodnikiem albo po rozpoznaniu terenu w stanie suchym.

Najpiękniejszą ze wszystkich jaskiń górskich jest przetkana stalagmitami Manita peć ze swoimi imponującymi podziemnymi salami i korytarzami. Największa dotąd odkryta sala mierzy 65 x 40 metrów i jest wysoka na 32 metry. Do głębokości 175 metrów naturalne sklepienie jest już zbadane i udostępnione, tak że w lipcu i sierpniu codziennie, a w miesiącach przed i po kilka razy w tygodniu można je zwiedzać z wyszkolonym przewodnikiem. Zgłoszenia na wyprawy — indywidualne zwiedzania z powodów bezpieczeństwa nie są możliwe — przyjmuje administracja parku w hotelu Alan.

W bezdrożnym obszarze parku narodowego osły są często jedynym środkiem komunikacji i transportu. To, co odwiedzającym wydaje się wiejską idyllą i hołdem dla czasów przedindustrialnych, jest samej ludności często uciążliwe. Młodzież ciągnie z obór na uniwersytety i tak rosną wielkie miasta, podczas gdy miejscowości jak Jurline, Veliko Rujno i Ramići ze swoimi kamiennymi murkami i pastwiskami przez większą część roku leżą opuszczone w parku przyrody. Jedynie na święta i by umknąć zgiełkowi miasta, chętnie wracają tu przede wszystkim starsi mieszkańcy. Tylko niewielu mieszkańców żyje jeszcze przez cały rok w miejscowościach jak Marasovići, gdzie jednak głównie czekają na głodnych, spragnionych i zmęczonych wycieczkowiczów i nie zajmują się już skrajnie wyczerpującą pracą na roli na kamienistym, skalistym gruncie.

Szczególnie piękne widoki zażywa się przy wędrówce do Vidakov kuk, gdzie w górę wznoszą się wieże skalnych igieł, a ich szczyty zdają się już prawie osypywać. Wspinacze próbują swoich sił na wąskich formacjach skalnych, wędrowcy mogą albo szukać między nimi drogi i czuć się jak w skamieniałym lesie, albo ze Starigradu wybrać wschodni szlak pieszy i już w drodze tam zażywać widoku na żłobki karstowe. Alternatywę do tego oferuje szlak panoramiczny 5, który przez wysokość Babunjača w łagodnych wzniesieniach i obniżeniach prowadzi do przysiółka w dolinie Paklenicy i oferuje wyjątkowy widok na całe to piękno, które uczyniło ten park obszarem chronionej przyrody!