Park Narodowy Velebit

Wewnątrz łańcucha górskiego Dynarydów leży Velebit, który na 10-30 x 145 km rozciąga się równolegle do dalmatyńskiego wybrzeża. Po stronie lądowej zbocza są zalesione i wolno przechodzą w nizinę Lika, po stronie nadbrzeżnej wiatry górskie rozdarły ziemię i zostawiły skaliste rozpadliny. W północnych odnogach tych gór znajduje się Park Narodowy Velebit Północny, który najczęściej określany jest tylko jako „Velebit”. Park narodowy obejmuje 109 z łącznie ponad 2000 kilometrów kwadratowych gór i chroni powierzchnie leśne od wyrębu, oferuje miejscowym zwierzętom trwałą ojczyznę i imponuje wyjątkowymi ciągami szczytów. Baseny lasów iglastych i wapienno-białe szczyty skalne tworzą tu różnorodny krajobraz, a przede wszystkim w lecie chętnie przybywają tu przyjaciele przyrody, wędrowcy i wspinacze sportowi.

Park Narodowy Północny Velebit leży blisko wybrzeża w połowie drogi między Zadarem i Rijeką. Krajobrazowo najbardziej imponująca część parku znajduje się w nawiązaniu do drogi między miastami nadbrzeżnymi Jurjevo, Oltari i Zavižan. Tu droga jest obok imponujących szczytów obrzeżona także schronami górskimi i ogrodem botanicznym, zanim wreszcie prowadzi do wysokiego na 1645 m szczytu Vučjak. Ta okolica nazywa się Rožanski kukovi i rozporządza dobrze oznakowanymi i ulubionymi trasami pieszymi. Tak samo interesujący i przede wszystkim w lecie bardziej cienisty niż rejon szczytowy jest spacer przez las Štirovača. Na drodze z Zavižanu przez Lom i Mrkvište jest on oznakowany, a do asfaltowanej drogi z Krasna przylega bezpośrednio dobrze przejezdna samochodem droga leśna. W zależności od tego, jakie miejsca w parku narodowym chce się zobaczyć i gdzie spędziło się poprzednie dni, oferują się różne dojścia: z Šibeniku podąża się za znakami, które prowadzą do schronu Rossijeva koliba, z Klade trzyma się kierunku Zavižanu, a kto przybywa z Jablanca, kieruje się po prostu na Veliki Alan.

Pogoda w Velebicie jest tak wymagająca, jak we wszystkich górach — co pasjonatów wspinaczki tylko jeszcze bardziej podnieca, by pokonać nie tylko szczyt, ale i warunki klimatyczne. Wszystkim innym niech się po prostu doradzi, by zabrali ze sobą ciepłą kurtkę przeciwdeszczową; kto jednak chce badać tu okolicę dłużej niż tylko jeden dzień, powinien trochę lepiej znać się na warunkach atmosferycznych: przez 158 dni w roku temperatura na wysokościach szczytowych spada poniżej punktu zamarzania, a bora, kapryśny wiatr górski, często wpędza to zimne powietrze także w doliny. Do tego dochodzi, że po stronie wybrzeża może osiągać prędkości huraganowe i czasem pędzi jeszcze przed sobą śnieg, który przez 132 dni w roku pokrywa szczyty — a w pozostałe, mówią miejscowi, niska pokrywa chmur maluje kopuły górskie na biało. W lecie odpowiednio często są burze — sześć intensywnych ulew na miesiąc nie jest rzadkością również w ciepłej porze roku. Aby złych niespodzianek albo całkiem uniknąć, albo móc spontanicznie na nie zareagować, nie powinno się lekkomyślnie oddalać daleko od samochodu czy schronu górskiego, poza tym oczywiście uważać na prognozy pogody i ostrzeżenia miejscowych, a poza miesiącami letnimi podchodzić do swoich wędrówek tylko dobrze przygotowanym i z odpowiednim wyposażeniem. Tak jest się po bezpiecznej stronie — także wtedy, gdy trafi się na jeden z licznych przepięknych dni, w których ciepłe słońce zanurza Park Narodowy Velebit w swoim czystym świetle i nie można sobie nawet wyobrazić, że mogłoby być kiedykolwiek inaczej.